نمونه سؤالات علوم اجتماعی پیش دانشگاهی

فعالیت های درس یک

1- چگونه اندیشه فردی وارد حوزه فرهنگی می شود؟ جواب : وقتی فردی ذهنیت خودرابه عمل درمی آورد جهان فرهنگی راگسترش داده و اندیشه وارد حوزه فرهنگ شده است . راه های ورود اندیشه به حوزه فرهنگ هنر ورفتارهای اجتماعی است.

2- تفاوت موجودات جهان عینی با موجودات جهان انسانی درچیست؟ جواب : جهان انسانی تحت امر اراده ی انسان است وبا انسان به وجود می آید ولی جهان عینی خارج از فعل انسان است وقبل وبعدازانسان هم وجودداشته وخواهدداشت. مثلا رانندگی امری مربوط به جهان انسانی است ولی خورشیدگرفتگی یا روزقیامت مربوط به جهان عینی وتکوینی است.

3- برخی از آیات قرآن کریم ازتعامل فعال جهان عینی باجهان فرهنگی واجتماعی رابنویسید. جواب : آیه 44 سوره انعام : پس چون آنچه ازنعم الهی به آنها تذکرداده شدهمه رافراموش نمودندماهم ابواب هرنعمت رابه روی آنها گشودیم تا به نعمتی که داده شدند شادمان گشت اند ناگاه به کیفر اعمالشان گرفتار کردیم که آن هنگام خواروناامید گردیدند. آیه 41 سوره روم : فساد وپریشانی به کرده ی بد خودمردم درهمه ی برو بحر پدید آمد تاماهم کیفر بعضی اعمالشان رابه آنها بچشانیم باشد که پشیمان شده وبه درگاه خدا بازگردند.

آیه 96 سوره اعراف : وچنانچه مردم شهر ودیار همه ایمان آورده وپرهیزکار می شدند همانا مادرهای برکات آسمان وزمین رابرروی آنها می گشودیم ولیکن چون تکذیب آیات کردند ماهم سخت به کیفرکردار زشتشان رسانیدیم.

فعالیت های درس دوم :

1- درسرزمین پهناور ایران درطول تاریخ چه فرهنگ هایی شکل گرفته اند؟چه عناصری ازاین فرهنگ هاباقی مانده است؟ جواب:1- ایران باستان باعناصر: نوع دوستی،عدالت خواهی، دین مداری،خانواده وقداست آن،عفاف، عیدنوروز، اهمیت نور،2-ایران اسلامی باعناصر: آخرت ، توحید، علم آموزی، خانواده وجایگاه زن ، عدالت 3- ایران معاصرباعناصر: مقاومت ، مشروطه ، استکبارستیزی، بازگشت به خویشتن ، انقلاب ، هویت یابی ، مقاومت فرهنگی

2- نمونه های تاریخی فرهنگ هایی که عقاید وارزش های آنها باهنجارها ورفتارهایشان ناسازگاراست بنویسید. جواب :1- جوامع غربی به نام دموکراسی کشتارمی کنند .2- الجزایربه نام دموکراسی انتخابات آزادرابرهم زد. (1990) 3- دراروپاکسی حق مخالفت باهالوکاست راندارد. 4- درجامعه ی خودمان همه اخلاص عمل ندارند وفاصله ارزش ها وعمل به وجودآمده است.(ارزش های عملی باسکولاریسم عملی تناسب ندارد. )

3- ارزش آزادی درفرهنگ اسلامی وفرهنگ سکولارغربی چه تفاوتی دارد؟ جواب: 1- مرزآزادی غربی منافع دیگران است ولی آزادی اسلامی نزدیک شدن به خدااست. 2- آزادی غربی نوعی اسارت انسان درمادی گرایی است ولی آزادی اسلامی آزادشدن انسان برای رسیدن به خدااست .( آزادی ازنفس اماره) 3- آزادی غربی انسان را ازمعنویت وبندگی خدادورمی کندولی آزادی اسلامی راهی برای رسیدن به خدااست.

فعالیت های درس سوم :

1- فرهنگ سلطه به دنبال چه نوع تاثیرات فرهنگی برجوامع مغلوب است ؟ جواب:تضعیف مقاومت فرهنگی ، ایجادتزلزل وتحول فرهنگی درقوم مغلوب ، تحقیرفرهنگی قوم مغلوب ، هویت زدایی فرهنگی قوم مغلوب، استعمارفرهنگی

2- درباره عملکرد اروپاییان درقاره ی آفریقا بنویسید. جواب:دربعدنظامی :به تسخیر آفریقا پرداختند. دربعد اقتصادی: بازارها ، منابع ومواداولیه ی آفریقا اشغال شد ودروجه فرهنگی :زبان وادبیات بسیاری ازکشورهای آفریقایی انگلیسی وفرانسه شده است .

3- درباره مراحل گسترش نظام سلطه غرب ووجه غالب هرمرحله گفت وگو کنید.آیا وجه غالب هرمرحلیه ،درمراحل دیگروجودندارد؟ جواب: دراستعمار قدیم وجه غالب قدرت نظامی با حضورمستقیم نیروهای استعمارگراست. (مجریان بیگانه اند)دراستعمارنو وجه غالب اقتصادی با حضور غیرمستقیم استعمارگراست .( مجریان بومی وداخلی اند. ) دراستعمار فرانو وجه غالب فرهنگی باابزار فناوری رسانه ای است ( مجریان بومی وسیاست هانیز ظاهرابومی اند. ) می توانند این وجوه بایکدیگرهمزمانی داشته باشند ، مثلا دراستعمارقدیم گاهی هم استعمارسیاسی ،هم اقتصادی و هم فرهنگی بوده است ، نمونه ی آن مستعمرات آفریقایی

فعالیت های درس چهارم :

1-اصولی که یک فرهنگ جهانی باید داشته باشد رادرآموزه های ا سلامی جست وجو کنید . جواب : هستی شناسی توحیدی ، عدل وداد ، عقلانیت ، حقیقت ، خلیفهً الهی بودن انسان .

2-درباره چگونگی گسترش فرهنگ ا سلامی دربین مسلمانان آسیای جنوب شرقی توضیح دهید . جواب : بنگلادش ازطریق بازرگانان عرب ، اندونزی ازطریق بازرگانان مسلمان هندی ، تایلند از طریق شیخ احمدقمی ، تانزانیا ازطریق بازرگان مسلمان ایرانی (آفروشیرازی)

3-درباره بخشی از ارش های اجتماعی ا سلام که با حاکمیت های قبیله ای وقومی نادیده گرفته می شدند توضیح دهید. جواب : تقواکم رنگ شدوارزش های خونی ونژادی رشدکرد. تبعیض ها جای عدالت راگرفت . زهد وساده زیستی به تجملات تبدیل شد . برابری وبرادری به قوم مداری تبدیل شد . استبداد ایلی وقبیله ای جای آزادی راگرفت.

4-عملکرد استبداد ایلی قاجاررابااستبداد استعماری رضاخان مقایسه کنید. جواب : استبداد قومی ایلی با مذهب درگیری نداشت وشاهان ظاهرا دینی بودند امااستبداد استعماری رضاخان چون درراستای تامین نیازهای مادی غرب بود پوشش ظاهری دینی هم نداشت ومستقیمابادین مبارزه می کرد .

5- درباره تاثیرات صدساله ی اخیرناسیونالیسم درجهان ا سلام توضیح دهید . جواب : وحدت امت ا سلامی مخدوش بود. هویت سازی سکولار بود . اختلافات نژادی افزایش یافته بود . مقاومت اسلامی ضعیف شده بود .

 فعالیت های فصل دوم

 درس اول 

1-فرهنگ معاصر غرب درشکل گیری نظام سلطه جهانی نقش تاثیرگذارومهم داشته است.عقایدو ارزش های بنیادین این فرهنگ کدامند؟ هستی شناسی سکولار، انسان شناسی اومانیسم و معرفت شناسی روشنگری

2-به نظرشماآیاعقایدورفتارهای دینی آثار دنیوی ندارد؟آیابیان آثاردنیوی اشکال دارد؟درچه صورت پرداختن به آثاردنیوی عقایدمشکل ساز می شود؟هنگامیکه نگاه استقلالی به دین شودیعنی تمام تلاش دین متوجه این دنیاباشد.این نگاه وسیله ای به دین همان جهان بینی سکولار است.

3-نگاه فرهنگ غرب به انسان چگونه است؟این نگاه چه تاثیری درهنر،ادبیات وحقوق انسانی داشته است؟فرهنگ غرب نگاه اومانیستی به انسان داردیعنی اصالت انسان دنیوی. انعکاس آن در هنر چرخش ازتوجه به اسوه های انسانی باهاله ای ازقداست به سمت ابعادجسمانی وزیبایی های بدن درحقوق انسانی به جای توجه به فطرت الهی انسان حقوق بشربراساس خواسته های طبیعی(اندیشه اومانیستی)شکل می گیرد.درادبیات مدرن رمان جایگزین سلوک های معنوی اندرزنامه هاو...می شود.

4-تفاوت حقوق بشررادردوفرهنگ دینی واومانیستی بیان کنید؟حقوق انسان درفرهنگ دینی،مبتنی برفطرت الهی انسان است وصورت معنوی وآسمانی داردامادراندیشه اومانیستی صورتی دنیوی واین جهانی داردوبراساس تمایلات طبیعی شکل می گیرد.

5-منظورازروشنگری چیست؟وروشنگری چه تاثیری بردانش وعلم مدرن گذاشته است؟روشنگری ناظربه روش رویارویی باحقیقت وشناخت است،وموانع شناخت حقیقت وراه وصول به آن رامعرفی می کند.بارویکرد دنیوی وانکاروحی علم سکولار(نوعی دانش حسی)راپدیدآورده است.

6-به نظرشمابه چه دلیل روشنگری مدرن بارویکردعقل گرایانه خودمنجربه دئیسم می شود؟به دلیل اینکه مرجعیت وحی رانمی پذیردوخدارادرسطح نظری می پذیردامادروجه شریعت باانکاروحی وتاکیدبرتکوین درعالم هستی نیازبه شریعت رانفی کرده ودین بدون شریعت نام می گیرد.تمام امور دنیارابارویکرد عقلی دنبال می کند.

فعالیت های درس دوم فصل دوم

1-فرهنگ غرب درگذشته تاریخی آن ریشه دارد.دوره های تاریخی فرهنگ غرب کدام است؟وجهان غرب چگونه ازآن دوره هاعبورکرده است؟تاریخ فرهنگ غرب به چهاردوره تقسیم می شود.یونان وروم باستان،قرون وسطی،رنسانس،غرب جدید.دریونان باستان خداوندگاران متکثرپرستیده می شدندوفرهنگ مسیحیت بادعوت به توحید شکل گرفت.درقرون وسطی عملکرداربابان کلیسا نوعی سکولاریسم عملی ایجاد نمود.آنهادرپوشش دین رفتارهای دنیوی خودراتوجیه می کردند.دلایل تاریخی همچون جنگهای صلیبی وفتح قسطنطنیه اقتدار کلیسارافروپاشید.شکل گیری قدرتهای محلی باکمک پادشاهان دردوره رنسانس زمینه ظهوررویکردهای سکولار رافراهم نمودجریان پروتستانتیسم کمک نمودتافلسفه روشنگری حاکم گرددودرادامه هستی شناسی سکولاربرجهان جدید غرب حاکم گردد.

2-به نظرشمابه چه دلیل مواجهه بامسلمانان درطول جنگهای صلیبی وفتح قسطنطنیه،زمینه های اقتدارکلیسارافروپاشید؟دلیل این بودکه مسیحیت درآن دوران ازدین استفاده ابزاری می کردودین رابرای مسخ انسانها وردعقل به کارمی بردبرخوردبامسلمانان وجنگهای صلیبی به عنوان یک مساله بیرونی برمشکل درونی مسیحیت افزودعقلانیت جهان اسلام درسطح بالاتری بود،واین اقتدارکلیسای سکولاررا فروپاشید.

3-روشنگری درمعنای مدرن آن چگونه درتاریخ فرهنگ غرب گسترش پیداکرد؟اندیشه روشنگری ابتدادردوره رنسانس به سوی حذف پوشش دینی قدم برداشت بااندیشه بازگشت به یونان ورم سابق،سپس این رویکرددنیوی درهنرادبیات،سیاست وسایر لایه های فرهنگ عمومی رسوخ کردتابه عمیق ترین لایه که عقایدبنیادین است رسیدوهستی شناسی سکولارراشکل داد.

4-به نظر شما به چه دلیل باپیدایش فلسفه های روشنگری سکولاریسم به عمیق ترین لایه های فرهنگی غرب راه پیداکند؟فلسفه روشنگری باتاکیدبرتجربه گرایی نوعی علم سکولاررابه لحاظ نظری فرمول بندی کرد،سپس درلایه های جامعه نظیراقتصاد،سیاست،هنرو...نهادینه شد.این تاثیرگذاری لایه های عمیق فرهنگی(ارزشها)رادرحوزه های اجتماعی مختلف شکل داد.

5-ارزش های بنیادین غرب،دررنسانس وبعدازآن ازطریق هنر،دین وفلسفه های جدیدبه تدریج درعرصه های الف:علم،فناوری وصنعت،ب:اقتصاد،ج:حقوق،د:سیاست آثارخودراظاهرساخت.این حرکت چگونه طی شد؟درعلم وصنعت بارویکرددنیوی به شکل وسیله وابزار تسلط انسان برطبیعت درآمد وهدف شناخت حقیقت که وظیفه علم است فراموش شد.در اقتصادباگسترش تجارت روابط ارباب رعیت به کارگروسرمایه دارتغییریافت.نظام سیاسی صورت سکولارودنیوی یافت وآرمان شهربراساس حقوق طبیعی تنظیم شد.درحقوق بشربه جای تاکیدبرحقوق فطری الهی برحقوق طبیعی بشرتاکیدشد.

6-تحولات فرهنگی،اجتماعی غرب درزمینه های دینی،فلسفی،صنعتی وسیاسی و ترتیب تاریخی آنهارابیان کنید؟فروپاشی قرون وسطی،فرموله شدن فلسفه روشنگری،انقلاب فرانسه،جهان مدرن،نظام جهانی

فعالیت های درس سوم فصل دوم

1-جامعه جهانی چیست؟نظام جهانی کدام است وچه صورتهایی می تواند داشته باشد؟شبکه روابط پایداری که در یک دوره تاریخی بین جوامع مختلف شکل می گیرد،نظام جهانی است.نظام جهانی محیط بین المللی راشکل می دهدکه ازآن باعنوان جامعه جهانی یاد می شود.نظام جهانی می تواند متاثرازیک فرهنگ شکل بگیردیاصحنه تعامل فرهنگهاوتمدنهای مختلف باشد.

2-درباره تفاوت چالش هاوستیزهای درون یک فرهنگ باچالش هاوستیزهای بین دوفرهنگ درسطح جهان همفکری کنید ونمونه بیاورید؟درون فرهنگی مثل چالش سنت بامدرنیته،دین وخانواده،فقروثروت، سرمایه داری وسوسیالیسم و.....ازچالش های بین فرهنگی :چالش اسلام وغرب،فقر وغناوجنبش وال استریت،چالش های منطقه ای(بهارعرب)و....

3-جامعه جهانی درگذشته چگونه بوده است؟ودردوران جدیدچه ویژگی پیداکرده است؟درگذشته فرهنگهاوتمدنهای مختلف هرکدام بربخشی از جهان حاکمیت وقدرت سیاسی خودراداشتندبرای فرهنگهای مختلف امکان عبورازمرزهای جغرافیایی ازطرق روابط تجاری وگفت وگوهای علمی معرفتی وجودداشت.ودرصورت حمله نظامی اگربه لحلظ فرهنگی قوی تربودندگروه متخاصم رادرخودجذب می کردند.باظهورفرهنگ غرب ازسده 17تا20شاهدشکل گیری روابط جدیدبین المللی ونظام جهانی هستیم. درجامعه جهانی جدیدکشورهادودسته اند،مرکزوپیرامون که جوامع غربی کشورهای پیرامون رادرحاشیه قراردادند.

4-باتوجه به آنچه پیش ازاین درباره سه مرحله استعمار،استعمارنو،استعمارفرانودانستید،موقعیت فرهنگی جوامع غیرغربی رادراین سه مرحله توصیف کنید؟دراستعمارقدیم کشورهای غیرغربی به لحاظ اقتصادی اسیب پذیربودند.دراستعمارنو علاوه براستقلال اقتصادی استقلال سیاسی هم ازطریق تعیین دست نشانده به خطرافتاد دراستعمارفرانوهویت فرهنگی کشورهای غیرغربی درپوشش جهانی شدن وازطریق رسانه هابه مخاطره افتاد.

5-جوامع غیرغربی چگونه درروابط بین الملل تاثیرگذاشتندونظام جهانی نوین چگونه پدیدآمد؟چهارفرایند زیرکه درجوامع غربی رخ داد درنظام جهانی جدید موثربودشامل:الف)پیدایش قدرتهای سیاسی سکولار. ب)پیوندقدرت باتجارت،سرمایه باصنعت.ج)به خدمت گرفتن مبلغان مسیحی وسازمانهای فراماسونری.د) ادغام جوامع درنظام جهانی واستعمارفرانو.

6-درباره هویتی که کشورهای تازه تاسیس پیدا می کنند وتاریخی که برای هویت آنهاتدوین می شود تامل کنید؟کشورهای تازه تاسیس واردمرحله استعمارفرانومی شوند.به لحاظ هویت تاریخی استقلال سیاسی اقتصادی آنهابه رسمیت شناخته می شودولی اقتصادوابسته آنهاوقرارگرفتن درچرخه نامتوازن ثروت جهان منجربه تدوین هویت قومی وسکولارازسوی کشورهای مرکز(غربی)برایشان می شود.

فعالیت های درس چهارم فصل دوم

1-نظام جهانی،ابعاداقتصادی،سیاسی وفرهنگی دارد.این نظام پس ازحضوراستعماردرهریک ازابعاد مذکور، تحولاتی داشته است.تحولات اقتصادی وسیاسی این نظام کدامند؟تحولات اقتصادی به سمت چرخه نامتوازن ثروت جهانی وشکل گیری رابطه مرکز-پیرامون سوق یافت.چرخه سیاسی به سمت جهانی شدن حرکت نمود.

2-تاتیرتخته قاپوکردن وانقلاب سفیدبردامداری وکشاورزی ایران ونقش صادرات نفت در تک محصولی کردن اقتصادایران چیست؟ تخته قاپوکردن اسکان اجباری عشایر بودکه با نارضایتی آنان همراه بود وچون عمده تولیدات دامی آن دوره توسط عشایر تولید می شد ضربه بزرگی بردامداری بود.اصلاحات اراضی نیزبا توحه به نبود امکانات کشاورزی مکانیزه برای کشاورزان خرده پا صرفه اقتصادی نداشت.صادرات نفت نیز منجربه رشدصنایع وابسته وواردات کالاهای مصرفی شدکه همچنان ادامه دارد.

3-دولت ملت های جدیددرنظام جهانی نوین چگونه بوجودآمدند؟وچه تفاوتی باحاکمیت های پیشین دارند؟ آیادرجامعه جهانی جدید باقی خواهندماند؟دولت-ملت های جدیدحاکمیت های سیاسی-اقتصادی نوینی بودندکه نخستین باردراروپای غربی باافول قدرت کلیساپدیدآمدند.آنهابرخلاف حاکمیت های پیشین هویتی دینی ومعنوی برای خودقائل نبودندوصورتی کاملا سکولارودنیوی داشتند.

4-تحولات نظام جهانی درعرصه فرهنگی چه مسیری راطی کرده است؟صنعت،ارتباطات ورسانه ونظام علمی جدیددراین تحولات چه تاثیری داشته است؟آیا تحولات فرهنگی نظام جهانی به جهانی شدن فرهنگ غرب منجرمی شود؟ازمبادلات فرهنگی به شکل تجارت،مهاجرت،جنگ،به صورت امپراتوری رسانه ای تغییریافته است.صنعت ارتباطات ورسانه جهان راتبدیل به دهکده ای واحدنموده است که مرزهای جغرافیایی آن فرو می ریزد.ومرجعیت علمی راازآن خودکرده است.باتجمع قدرت رسانه درجهان غرب وشکل گیری امپراتوری رسانه ای تحولات فرهنگی نظام جهانی رابه سمت جهانی شدن بامعیارهای غربی هدایت می کند.