نمونه سؤالات دروس علوم اجتماعی 
درس اول
 1. جهان انسانی وجهان فرهنگی راتعریف کنید.جواب: جهانی که محصول زندگی ، اندیشه وعمل انسان است ، جهان انسانی است . به هویت فرهنگی جهان اجتماعی جهان فرهنگی گفته می شود.
2- جهان انسانی وجهان فرهنگی چه رابطه ونسبتی با یکدیگردارند؟ جواب : جهان فرهنگی و جهان اجتماعی بخشی از جهان انسانی است زیرا جهان انسانی دارای بعدفردی وبعداجتماعی است.
3- جهان انسانی به چند بخش تقسیم می شوند؟ جواب: بخش فردی که مربوط به زندگی شخصی ، اخلاقی وروانی فرد است . بخش اجتماعی که مربوط به زندگی اجتماعی وارتباطات انسان هاست.
4- بخش های فردی واجتماعی جهان انسانی هریک به چه نام های دیگری نامیده می شوند؟ جواب : بخش فردی رابه جهان ذهنی وبخش اجتماعی رابه جهان فرهنگی تعبیر می کنند. وقتی اندیشه محصور درذهن است جهان فردی ( ذهنی ) است. وقتی اندیشه دیگران تحت تاثیر قرار می دهد جهان فرهنگی ( اجتماعی ) است .
5- جهان ذهنی باجهان فرهنگی چه رابطه ای دارند؟ جواب : وقتی اندیشه ی فردی ازذهن به عمل درآید ودیگران را متاثرسازد جهان فردی با جهان اجتماعی ( فرهنگی ) رابطه برقرارکرده است . مثلا اندیشه ی خودمان را به صورت گفتارونوشتاردرآوریم وبه دیگران تحویل دهیم .
6- لایه های عمیق ( بنیادین ) ولایه های غیربنیادین ( سطحی) فرهنگ رابنویسید. جواب : عقاید وارزش لایه های بنیادین ( عمیق ) وهنجارها ورفتارها غیربنیادین ( سطحی ) فرهنگ هستند.
7- لایه های عمیق فرهنگ بالایه های غیربنیادین فرهنگ چه رابطه ای دارند؟ جواب: هرفرد براساس لایه های بنیادین فرهنگ خود(ارزش ها وعقاید ) رفتارمی کند ،زندگی روزمره خودراتفسیر می کند ودرباره ی آنها تصمیم می گیرد.
8- جهان فرهنگی وجهان ذهنی چه رابطه ای بایکدیگردارند؟جواب : هراندیشه فردی ( ذهنی ) جهانی است که تفکراجتماعی را رشد می دهد. تفکراجتماعی برتک تک افراد اثر می گذارد.این دوجهان بایکدیگرتعامل متقابل دارند .جهان فرهنگی ارزش ها وعقایدرابرای فرد به وجودمی آورد. جهان ذهنی ارزش ها وعقایدرادرقالب هنجارها ورفتارهای عملی درمی آورد. مثلا جهان فرهنگی می گوید خداپرست باش وظلم بداست. جهان ذهنی می گوید دزدی نکن وروزه بگیرو...
9- منظورازجهان عینی چیست؟ چه ویژگی هایی دارد؟ جواب : جهان عینی جهانی است که خارج از اراده وفعل انسان هااست .1-محدودبه طبیعت نیست. 2- شامل موجودات تکوینی هم هست. 3- باجهان انسانی درارتباط است ولی تحت امرانسان نیست.
10-کسانی که جهان عینی رابه طبیعت محدود می کنند جهان راچگونه تقسیم بندی می کنند؟ جواب: 1- جهان طبیعت ( محسوسات ) 2- جهان ذهن( روان واندیشه انسان) 3- جهان فرهنگ ( عقاید،ارزش ها وآرمان های انسان )
11- متفکران مسلمان جهان عینی راچگونه یاد می کنند؟ جواب : جهان تکوین هم می گویند چون محدودبه طبیعت ومحسوسات نیست وشامل امورعالم دیگر هم می باشد. مانند آخرت ، شهادت ، فرشته آسمانی ، بهشت ، جهنم ، ملکوت ،کهکشان ها، دنیا و...
12- جهان انسانی باجهان عینی چه ارتباط وپیوندی دارد؟ جواب : جهان عینی با پدیده های طبیعی وفوق طبیعی خود درعالم هستی برذهن ( اندیشه ، روان ، اخلاق ) وفرهنگ ( عقاید،ارزش ها ورفتارها) اثرمی گذارد .
13- درخصوص اهمیت ، ارتباط وتاثیرجهان های مختلف چه دیدگاه هایی وجوددارد؟ جواب : دیدگاه اول : جهان عینی همان جهان طبیعی است وتفاوتی بین علوم طبیعی وعلوم انسانی وجودندارد.ذهن وفرهنگ هم هویتی مادی دارند مانند مارکسیست ها دیدگاه دوم : طبیعت ماده بی جان وآماده برای پذیرش انسان ها است جهان فرهنگی است که طبیعت را معنا وشکل می دهد وفرهنگ فراتراز جهان ذهنی وجهان عینی وجهان طبیعی است مانند رئالیست ها دیدگاه سوم : هردوجهان فرهنگی عینی درتعامل هستندوجهان عینی محدود به جهان طبیعی نیست وادراک هم محدودبه انسان ها نیست براساس حکمت خداونداست ولی این حکمت الهی جهان فردی را بی مسئولیت نمی داند.
14- نگاه قرآنی درخصوص جهان های عینی ،فرهنگی وانسانی چگونه است ؟ جواب : 1- جهان عینی فراتراز محسوسات وطبیعت است. 2- اداراک محدودبه جهان انسان ها نیست . 3- جهان عینی براساس حکمت الهی با انسان ها ارتباط دارد. 4- انسان ها درقبال جامعه و فرهنگ خود مسئولیت دارند.
15- ازمنظرقرآن درچه صورتی جهان عینی برکات خودرابه روی انسان ها می گشاید ودرچه صورتی آنهارا پنهان می سازد؟ جواب : هرگاه انسان ها اخلاق الهی داشته وجامعه نیز ازفرهنگ توحیدی برخوردارباشد جهان عینی برکات خودرا به روی انسان ها می گشاید واگررفتارافراد وفرهنگ آنها هویتی مشرکانه داشته باشد ظرفیت های الهی وآسمانی پنهان می شوند.
سوالات درس دوم 
1- کدام موجودات ازتاریخ مشترک برخوردارند؟ مثال بزنید.      جواب: موجوداتی که ازهویت مشترکی برخوردارند
2- به دلیل کدام توانایی برخی ازموجودات درمناطق مختلف جغرافیایی یافت می شوند؟ جواب: به دلیل توان انطباق وسازگاری با محیط
3- چگونه انسان امکان سازگاری با شرایط مختلف جغرافیایی راپیدا می کند؟ جواب : آدمی بافعالیت های انسانی وفرهنگی خود وازطریق تصرفاتی که درطبیعت انجام می دهد امکان سازگاری با شرایط مختلف جغرافیایی راپیدامی کند.
4- چرا فرهنگ ها، اخلاق ها وتاریخ بشر یکسان ومشترک نیست؟ جواب: زیرا انسان هااز عقایدوارزش ها وهویت های متفاوتی برخوردارند.
5- فرهنگ هاازنظرقابلیت گستره ی جغرافیایی ،تداوم وانتقال چنددسته اند؟ جواب: 1-فرهنگ هایی که درطول زمان دریک سرزمین واحد به وجودآمده اند وفرهنگ هایی که درزمان واحددرسرزمین های متعددبه وجودآمده اند. 2- فرهنگ هایی باعمرکوتاه وفرهنگ هایی بادوام طولانی3- فرهنگ هایی که قابلیت عبورازمرزهای جغرافیایی رادارندوجهانی می شوند ، فرهنگ هایی که ناظربه قوم خاص ومحدوده ی خاص جغرافیایی هستند.
6- کدام فرهنگ ها قابلیت وظرفیت جهانی شدن ندارند؟ جواب:1- فرهنگ هایی که ارزش ها وعقاید آنهاناظربه قوم ومنطقه خاصی است2- نگاهی سلطه جویانه نسبت به دیگر اقوام ندارند.
7- فرهنگ هایی که به سوی جهانی شدن حرکت می کنند چنددسته اند؟ جواب: 1- فرهنگی که عقاید،رفتاروارزش های آن ناظربه قوم یامنطقه یا گروه خاصی است مانند صهیونیست ها که متوجه نژادخاص بارویکردخاص مادی هستند.2- فرهنگی که عقاید،ارزش ها وهنجارهایش درخدمت قوم خاصی نیست وازسعادت همه انسان ها سخن می گویدمانند فرهنگ اسلامی
8- فرهنگ سرمایه داری (فرهنگ سلطه ، فرهنگ استکبار)ازچه ویژگی هایی برخورداراست؟ جواب: 1- ثروت وقدرت درکانون توجه اوست.2- کشورهای دیگررادرپیرامون قدرت وثروت به خدمت می گیرد.3- تسلط یک قوم ،جامعه وگروه خاص رابردیگران دنبال می کند.4- دیگران را به ضعف وناتوانی می کشاند.
9- کدام فرهنگ ها ازعقاید و آرمان های مشترک انسانی سخن می گویند؟ جواب: فرهنگی که درخدمت گروه وقوم خاصی نیست وسعادت همه انسانها رادنبال می کند.
10-کدام فرهنگ ها شایستگی حرکت به سوی یک فرهنگ جهانی رادارند؟ جواب: 1- عقاید،ارزشها وآرمان هایشان موافق فطرت آدمیان باشد. 2- هنجارهاورفتارش مطابق با آرمان ها و عقایدش باشد.
11-فرهنگ حق چه نوع فرهنگی است؟ جواب: فرهنگی که عقاید، ارزش ها ورفتارهایش مطابق نیازهای فطری انسان ها باشد.
12-مدینه ی فاسقه فارابی چه نوع جامعه ای است؟ جواب : جامعه ای که عقایدوارزش هایش حق است ولی هنجارها ورفتارهایش موافق با آن عقایدوارزش هانباشد.
13- فرهنگ مطلوب جهانی ازچه ویژگی های عام وجهان شمولی بایدبرخوردارباشد؟ جواب: حقیقت، معنویت،عدالت ،حریت (آزادگی ) مسئولیت وعدالت .
14-چرا حقیقت یکی از ویژگی های فرهنگ جهانی مطلوب است؟ جواب: زیرافرهنگی که به حقیقتی قایل نباشدنمی تواند ازمعیارسنجش ارزش ها برخوردارباشدوتوان دفاع عقیدتی ازخودراندارد.
15-چه نوع فرهنگ هایی درصورت گسترش انسانیت رابابحران های روحی وروانی گرفتار می سازند؟ چرا؟ جواب: فرهنگ هایی که فقط به نیازهای مادی انسان توجه می کنند.زیراازپاسخ به پرسش های بنیادین درباره مرگ وزندگی، سعادت معنوی وابدی انسان ها ناتوان و غافل اند.
16-چرامعنویت یکی از ارزش های فرهنگ مطلوب جهانی است؟ جواب: چون این فرهنگ می تواندبه پرسش های بنیادین انسانهادرخصوص مرگ وزندگی وسعادت معنوی وابدی پلسخ دهد ومانع بحران های روحی انسان ها می شود.
17- ارزش عدالت وقسط چه تاثیری درفرهنگ جهانی دارد؟ جواب: مانع پایمال شدن حقوق انسان ها ودوقطبی شدن جهان وبهره کشی ظالمانه می شود.
18-حریت وآزادگی درمعنای راستین چگونه است؟ جواب: آزادی ازقیدوبندهایی که مانع از رسیدن آدمی به حقیقت و حقوق انسانی اش می شود.
19- انواع آزادی وحریت را توضیح دهید: جواب: 1- آزادی که انسان راازمعنویت وبندگی خدادورمی کند.2- آزادی که وسیله ای برای رسیدن به خدا است.
20- کدام ارزش هایک فرهنگ رادربرابر فرهنگ های رقیب مقاوم می سازند؟ وزمینه سازگسترش آن هستند؟چرا؟ جواب: مسئولیت وتعهد زیرا رویکردهای تقدیرگرایانه وغیرمسئولانه مقاومت فرهنگی را ازبین برده وزمینه سازنفوذ وتسلط بیگانگان هستند.
21-فرهنگی که مطلوبیت جهانی داردبایددارای چه سطوحی ازعقلانیت باشد؟ جواب: 1- عقلانیتی که ازجهان بینی وارزش های آن دفاع کند. 2- عقلانیتی که براساس ارزش هاوعقایدخودبه نظام سازی ومدیریت اجتماعی بپردازد.
22-درچه صورتی فرهنگ دچارنسبیت می شود؟ جواب : درصورتی که ازعقلانیتی برخوردارنباشدکه ازجهان بینی وارزش های کلان، ولایه های بنیادین وهویتی خود دفاع کند.
23-درچه صورتی فرهنگی که ادعای جهانی دارد ناکام می ماند؟ جواب: درصورتی که 1-فرهنگ نتواندبرمبنای ارزش ها وعقایدخودیک نظام جهانی تعریف کند. 2- فرهنگ نتواندمسیرحرکت به سوی یک نظام رابرای عبورازشرایط متغییر ومتحول اجتماعی ترسیم کند.
 
سوالات درس سوم 
1- مدینه ی تغلب درگونه شناسی فارابی چگونه جامعه ای است؟ جواب: جامعه ای که سلطه بردیگرجوامع راارزش اجتماعی برتر خودمی داند.
2- درگذشته امپراتوری ها چگونه شکل می گرفتند؟ جواب: ازطریق کشورگشایی باقدرت نظامی وحضورمستقیم سربازان پیروز
3- سلطه و غلبه اقوام بردیگران درتاریخ گذشته چگونه بوده است ؟ جواب : غلبه ی نظامی باحضورمستقیم قوم مهاجم درمناطق جغرافیایی تحت سلطه ( البته درهمه موارد بسط فرهنگی قوم غالب را به دنبال ندارد.)
4- درگذشته اقوام شکست خورده دراثرحمله ی نظامی چگونه باردیگربه استقلال می رسیدند؟ ودرچه صورتی گروه مهاجمان رادرخود هضم می کردند؟ جواب : درصورتی که قوم مغلوب هویت فرهنگی خودراحفظ کن با ضعیف شدن تدریجی قدرت نظامی مهاجم ، می تواندباردیگراستقلال سیاسی خودرا به دست آورد. واگرازفرهنگ غنی وقوی برخوردارباشد می تواند گروه مهاجم رادرفرهنگ خودهضم کندمانند ایرانیان مسلمان که مغولان رادرخودهضم کردند.
5- چرا امپراتوری مغول منجر به فرهنگ جهانی نشد؟ جواب: زیرا فرهنگ مغولان فرهنگی قومی وقبیله ای بود وشایستگی لازم رابرای یک فرهنگ جهانی نداشت وسریعا تحت تاثیرفرهنگ جوامع مغلوب خود قرارگرفتند.
6- نمونه هایی از جهان گشایی که منجربه جهانی شدن فرهنگ نشدمثال بزنید. جواب: فتوحات ایرانیان باستان ، تصرفات مغولان
7- مغولان تحت تاثیر هویت فرهنگی کدام جوامع مغلوب قرارگرفتند؟ جواب: چین ، هند ، ایران
8- ویژگی اغلب جهان گشایی ها وامپراتوری ها چه بود؟ جواب : 1- سرزمین های تصرف شده به تدریج استقلال می یافتند. 2- با کشتارها وخسارات انسانی واقتصادی فراوان همراه بود.
9- واژه امپریالیسم وانواع آن راتوضیح دهید . جواب : ازواژه امپراتوری گرفته شده و به نوع سلطه ای اطلاق می شود. 1- امپریالیسم سیاسی : اشغال نظامی جوامع ضعیف است . 2- امپریالیسم اقتصادی : اشغال بازار، مواد خام وقدرت اقتصادی دیگرجوامع. 3- امپریالیسم فرهنگی: مقاومت فرهنگی جامعه تحت سلطه سیاسی واقتصادی فروریزد وبرتری فرهنگی جامعه مسلط پذیرفته شود.
10-واژه های استعمار ومستعمره راتعریف کنید وبنویسیدازچه زمانی شروع شدوبه اوج رسید؟ جواب: اشغال یک سرزمین باتوسل به قدرت سیاسی ونظامی استعماراست وکشور تحت سلطه استعمار ، مستعمره است . ازقرن 15 به بعدتوسط اروپاییان شروع شد ودرقرن 19 به اوج رسید و مستعمراتشان از35 درصدبه 67 درصدرسید .
11-دلیل موفقیت وگسترش استعمار اروپاییان چه بود؟ جواب: 1- پیشرفت درزمینه ی دریانوردی 2- فنون نظامی واقتصاد صنعتی اروپا
12-دردوران استعمار عملکرد اروپاییان درقاره امریکا وجزایراقیانوس ها چگونه بود؟ جواب: به نسل کشی وازبین بردن ساکنان بومی پرداختند.15 میلیون سرخ پوست راکشتند ومناطقی( کوبا،هائیتی، نیکاراگوئه وسواحل ونزوئلا) راخالی ازسکنه کردند.
13-انواع استعمار درطول تاریخ چندنوع بوده است ؟ جواب: استعمار کهن با غلبه وتسلط نظامی برجوامع تحت سلطه 2- استعمار نوباغلبه اقتصادی برجوامع تحت سلطه 3- استعمارفرانو باغلبه فرهنگی برجوامع تحت سلطه
14-ویژگی های استعمار نو را چیست ؟ جواب : 1- پس از شکل گیری جنبش های استقلال طلبانه کشورهای مستعمره درقرن بیستم به وجود امد. 2- ازمجریان بومی وداخلی کشورهای مستعمره استفاده می کردند. 3- برای به قدرت رساندن نیروهای وابسته ازکودتای نظامی استفاده می کردند.4- شکل غلبه ی انها اقتصادی ووابستگی ساختارهای اقتصادی ، سیاسی و مالی بود وکنترل بازار وسیاست مستعمرات رادردست می گرفتند.
15- انواع استعمار (قدیم ، نو وفرانو) درچه نکته ای اشتراک دارند؟ جواب : هرسه فراورده ی فرهنگ سلطه ی غرب هستند.
16- استعمار قدیم با استعمار نو چه تفاوت هایی داشته است ؟ جواب : 1- استعمار قدیم باغلبه ی نظامی وسیاسی بوده است ولی استعمارنو باغلبه ی اقتصادی وسیاسی 2- مجریان استعمار قدیم بیگانه وخارجی بوده اند( حضورآشکار استعمارگران ) ولی مجریان استعمار نو بومی وداخلی ( حضور غیرمستقیم وپنهان استعمارگران )محسوب می شدند .
17- استعمار نو دارای چه ویژگی هایی است ؟ جواب : 1- بیشترازابزارهای فرهنگی، علمی ، رسانه ای وفناوری استفاده می کند.2- استعمارگران ومجریان هردوپنهان اند. 3- هویت فرهنگی( عقایدوارزش ها) دیگرکشورهاهدف قرارمی گیرد.4- سلطه ی غرب برهمه جهان راتحت پوشش جهانی شدن دنبال می کند.
سوالات درس چهارم 
1- ویژگی ها ، ارزش ها وتوان مندی های جهان اسلام برای ساختن یک فرهنگ جهانی چیست؟ جواب : 1- اصول اعتقادی وارزش های آن ثابت است.(خاص یک نسل ویک عصرنیست.). 2- اصول وارزش هایش بانظام آفرینش وفطرت آدمیان مطابقت دارد .
2- ویژگی های انسان ازدیدگاه اسلام چیست ؟ جواب: 1- انسان موجودی مختار، مسئول ومتعهد است .2- انسان خلیفه خدادرزمین است .3- انسان فطرتی الهی وکرامتی ذاتی دارد. 4- سعادت انسان در نزدیک شدن به خدا است. 5- شقاوت انسان درفراموشی خود، خدا ومحدودکردن زندگی به این جهان است . 6- انسان مسئول آبادی این جهان وپرهیزازفساداست.
3- جایگاه عقل دردیدگاه ا سلام چگونه است ؟ جواب: عقل درفرهنگ اسلام محبوب ترین مخلوق خداست وپیامبران برای برانگیختن عقل مبعوث شده اند.
4- پیامبران به چه منظوری مبعوث شده اند؟ جواب: پیامبران برای برانگیختن عقل ، اجرای عدالت وجلوگیری ازتراکم ثروت دردست اغنیا وآزادسازی مستضعفان ازحاکمیت مستکبران وحاکمیت حق مبعوث شده اند.
5- مراحل گسترش فرهنگ اسلامی درمقاطع تاریخی را نام ببرید . جواب : 1-عصرنبوی 2- دوران خلافت 3- دوران استعمار 4- بیداری اسلامی
6- ازمراحل گسترش فرهنگ ا سلامی عصرنبوی رابه اختصار توضیح دهید . جواب: پیامبر آیات توحیدی را در جامعه جاهلی قبیله ای عربستان تبلیغ نمود. پس از13 سال مقاومت دربرابرفشارهای قبیله ای حکومت ا سلامی تشکیل داد و10 سال به رفع موانع سیاسی آن پرداخت. به امپراتورهای زمان خودبرای پذیرش ا سلام دعوت نامه فرستاد. گروه های مختلف شبه جزیره درسال نهم هجرت برای پذیرش ا سلام به مدینه آمدند.
7- ازمراحل گسترش فرهنگ ا سلامی دوران خلافت چگونه بود؟ جواب: اززمان رحلت پیامبرتا خلافت امویان ، عبا سیان وعثمانیان ادامه داشت. پس از فتح مکه ( سال هشتم هجرت ) مقاومت دربرابرارزش های ا سلامی از صورت آشکار درپوشش نفاق پنهان شد ومناسبات عشیره ای وقبیله ای درآن راه یافت . اما ارزش های ا سلامی فارغ از عملکرد قدرت های سیاسی درسایرسرزمین ها گسترش یافت وفرهنگ گروه های مهاجم رادرون خودهضم کرد.
8- چرا قدرت هایی مانند سلجوقیان، مغولان ، عثمانی و... مانع از آن می شدند که ظرفیت ها و ارزش های اجتماعی فرهنگ ا سلامی به طور کامل آشکارشود؟ جواب: زیرا این قدرت ها درچارچوب عادات تاریخی وفرهنگ قومی وقبیله ای رفتار می کردند.
9- دوره استعمار چه تاثیراتی برفرهنگ ا سلامی داشته است ؟ جواب : 1- بخش هایی از جوامع ا سلامی را تحت نفوذ سیاسی ، نظامی خود درآوردند. 2- رجال سیاسی جوامع ا سلامی را ازطریق قدرت نظامی و صنعتی مقهورخوساختند. 0 3- قدرت سیاسی قومی وقبیله ای جوامع ا سلامی را ازطریق سازش با دولت های غربی باقدرت استعمارگران پیوند زدند.
10-منظورازاستبداد استعماری چیست ؟ چگونه به وجود آمد؟ جواب : وقتی استبداد ایلی وقومی با استبداد استعمارگران غربی پیوند خورد استبدادجدیدی که جنبه استعماری داشت به وجودآمد .
11-درمراحل گسترش فرهنگ ا سلامی عصربیداری از چه ویژگی هایی برخورداراست ؟ جواب : 1- مقاومت دربرابرنفوذ وسلطه غرب 2- متفکران اسلامی خطرات سلطه فرهنگ غرب وفراموشی فرهنگ وهویت ا سلامی را گوشزدکردند. 3- باروی کارآمدن انقلاب ا سلامی مکاتب وروش های غربی مقابله با سلطه استعمار( ناسیونالیسم ، ملی گرایی ، مارکسیسم ) کنارگذاشته شد.4- مرحله نوینی درگسترش فرهنگ ا سلامی با الهام ازانقلاب ایران به وجود آمد. 
سوالات فصل دوم
سوالات درس پنجم
1-عمیق ترین لایه های هر فرهنگ......عقاید.......و........ارزشهای بنیادی..........است.
2-عقاید و ارزشهای بنیادی به چند دسته تقسیم می شوند وهرکدام ناظربه چه پرسشهایی است؟اول:هستی شناسی پاسخ به پرسشهایی ازقبیل اینکه آیاجهان هستی به همین جهان مادی محدود می شود.دوم:انسان شناسی درباره مجبور یامختار بودن انسان.سوم:معرفت شناسی درباره راههای شناخت واقعیت
3-مهمترین ویژگی هستی شناسی فرهنگ معاصر غرب........... سکولاریسم ........ وبه معنای رویکرد........... دنیوی........... به هستی و جهان می باشد.
4-نگاه فرهنگ سکولار به انسان و ظرفیتهای او چگونه است؟همه ظرفیتهای وجودی انسان در فرهنگ سکولار متوجه اهداف این جهانی و دنیوی است وابعادمعنوی انسان وجهان به فراموشی سپرده می شودیا در حاشیه اهداف دنیوی آن هم به صورت گزینش شده قرارمی گیرد
5-منظورازسکولاریسم آشکارچیست؟ومنجربه ظهورچه مکاتبی می شود؟فلسفه وعقایدی راشامل می شود که به صراحت ابعاد فوق طبیعی را انکار می کند.درنهایت منجر به ظهور مکاتب ماتریالیستی می شودمانندمارکسیسم سوسیالیسم و......
6-منظورازسکولاریسم پنهان چیست؟فلسفه وجهان بینی که به نفی ابعاد معنوی نمی پردازدبلکه به صورت گزینش شده بخشهایی از عقایدمعنوی ودینی رادرخدمت به نظام دنیوی به کارمی گیرد.
7-رویکردگزینشی جهان غرب به ابعاددینی منجربه ظهورچه نهضتی شد؟ظهور نهضتهای دینی که بانام پروتستانتیسم شناخته می شود.
8-نهضتهای دینی جدیدبراساس کدام جریان هستی شناسی غرب شکل گرفت؟سکولاریسم پنهان
9-چگونه درغرب سکولاریسم به صورت جهان بینی غالب درآمده است؟حتی دینداران نیز ناگزیرندرفتارهاوهنجارهای دینی خودراباتفاسیردنیوی توجیه کنند.
10-هستی شناسی سکولارغرب چه پیامدانسان شناسی دارد؟امانیسم ازنتایج منطقی سکولاریسم است
11-انسان شناسی فرهنگ سکولارراباانسان شناسی فرهنگ دینی مقایسه کنید؟درفرهنگ دینی اسلام انسان برترین آیت ونشانه خداوند سبحان،خلیفه خدابرزمین است.وبرسایرموجودات برتری دارد،واگر انسان به ابعاددنیوی محدودشودازحیوان پست تر خواهدشد.درفرهنگ غرب انسان موجودی نیست که درسایه حقیقتی برترمسوولیت تدبیرمعنوی جهان راداشته باشد بلکه موجودی این جهانی است که اصالتاوبانظربه ذات خود، اراده تصرف وسلطه برموجودات دیگردارد.
12-منظورازفرعونیت آشکارچیست؟فرعون برای دنبال نمودن هواهای نفسانی خود باتوجه به موقعیتی که داشت دست به توجیهات دینی می زد اوخودرادرزمره خدایان قرار می داد.انسان مدرن خواسته های خودرابدون نیازبه توجیه دینی دنبال می کندوبه رسمیت می شناسد به همین دلیل امانیسم فرعونیت آشکار است
13-روشنگری درمعنای عام وخاص چگونه است؟روشنگری درمعنای عام پدیده منحصربه فرهنگ غرب معاصرنیست .انبیاءالهی باهدف روشنگری ورسیدن به حقیقت آمدند.اما درمعنای خاص ناظربه معرفت شناسی پذیرفته شده درفرهنگ غرب است که ازچهارصدسال پیش با رویکردعقل گرایی وحس گرایی جهان متجددشروع شد.
14-روشنگری چگونه دچار بحران معرفت شناختی شد؟روشنگری درقرن17و18رویکردعقل گرایانه داشت.درقرن19و20صورت حس گرایی پیداکردودرپایان قرن20باافول حس گرایی فرهنگ مدرن دچاربحران معرفت شناسی شد.
15-مبنای معرفتی روشنگری چگونه منجربه دئیسم وسکولاریسم می شود؟روشنگری بارویکرددنیوی هنگامی که باشناخت عقلی همراه باشدبه دلیل اینکه مرجعیت وحی را نمی پذیردمنجر به دئیسم(لامذهبی ،دین بدون شریعت ومذهب)می شودوهنگامی که به شناخت حسی محدودشودعلم سکولارراپدیدمی آورد.
16-علم حاصل ازروشنگری فرهنگ غرب چه ویژگی دارد؟توان داوری درباره ارزش هاوآرمانهای انسانی رانداردودانشی ابزاری درخدمت ارزشهای دنیوی است.
سوالات درس ششم
1-رنسانس به چه معناست؟دلیل نامگذاری این دوره به رنسانس چیست؟رنسانس به معنی تجدیدحیات وتولددوباره است ودلیل نامگذاری این است که غرب دراین زمان به فرهنگ یونان ورم بازگشت.
2-منظورازسکولاریسم عملی درقرون وسطی چیست؟درقرون وسطی اربابان کلیسادرپوشش دینی قرارمی گرفتندامارویکرددنیوی داشتند.انهابه نام خدابندگان خدارابه بندگی می گرفتندوبه بهانه ایمان ووحی عقل راازاعتبارمی انداختند.
3-رنسانس باظهورکدام دولتهاسربرآوردوچگونه رویکرددنیوی راحاکم کرد؟جنگهای صلیبی وفتح قسطنطنیه زمینه حاکمیت کلیسارادرهم ریخت.دردوره رنسانس بافروریختن اقتدارکلیساپادشاهان وقدرتهای محلی ظهوریافتندآنهابه جای انتقادازاربابان کلیسا برای حذف کلیسا تلاش کردندوبه تدریج دخالت دین دراموردنیوی راانکارکردند.
4-رویکرد دنیوی به هنر-اقتصادوسیاست راشرح دهید؟درهنربه ابعادجسمانی ودنیوی انسان اهمیت دادند.دراقتصادبارشدتجارت وکشف طلا زمینه عبورازاقتصادکشاورزی ارباب رعیتی فراهم شد.درسیاست شاهان پیوند خود راباپاپ قطع کردند.
5-حرکتهای اعتراض آمیزمذهبی دردوره رنسانس راشرح دهید؟این حرکتهابانام پروتستانتیسم درجهت اصلاح دینی پدیدآمدبخشی ازاین حرکتها تنهاباقدرت پاپ مخلفت داشت ومخالف جریان دنیاگرایی نبود.بخشی دیگر مخالف دنیاگرایی بودورویکردی معنوی داشت که باهجوم کاتولیک هاوپرتستانها سرکوب شد.
6-دوپیامدتحریفات دین مسیحیت چه بود؟ازجهت نظری مسیحیت آمیخته بارویکردهای اساطیری شدوباقول تثلیث ازابعادعقلانی دورماند.نوعی سکولاریسم عملی که ناشی از توجیه دینی عملکردهای دنیوی اربابان کلیسا بود شکل گرفت.
7-هدف فیلسوفان روشنگری رنسانس ازطرح بازگشت به اقتدار یونان چه بود؟این رجوع برای مستقرشدن درفرهنگ اساطیری باستانی نبودبلکه برای عبورازمسیحیت و تداوم بخشیدن به حرکت غفلت ازتفسیرتوحیدی هستی بود.
8-آرمان شهرفرهنگ جدیدغرب چگونه تنظیم می شود؟برمبنای حقوق طبیعی وخواسته های دنیوی
9-اندیشه سیاسی نوین غرب چیست وچگونه شکل گرفت؟اندیشه سیاسی نوین براساس اصالت بخشیدن به انسان دنیوی،خواست واراده آدمی رامبداقانون گذاری می داند،ولیبرالیسم اندیشه سیاسی جدیدی است که ازاین رهگذرشکل می گیرد.
10-معنی ومفهوم لیبرالیسم چیست؟اباحیت ومباح دانستن همه اموردرقیاس باخواست انسان.آزادی انسان ازهمه ارزشهای متعالی که مستقل ازاوباشدومبدابودن آدمی درشکل گیری ارزشها.
11-نخستین انقلاب سیاسی لیبرال جهان کدام است وچگونه شکل گرفت؟انقلاب فرانسه که ریشه در حرکتهای فرهنگی دوران رنسانس واندیشه های فلسفه روشنگری وتغییرات اجتماعی مربوط انقلاب صنعتی دارد.
سوالات درس هفتم
1-روابط بین الملل متاثرازچیست؟ازویژگیهای فرهنگی وقدرت تاثیرگذاری جوامع مختلف
2-نظام جهانی درچه صورت منسجم یاچالش برانگیزخواهدبود؟اگریک فرهنگ درسطح جهانی حاکم باشدبه میزانی که آن فرهنگ ویژگی های مطلوب یک فرهنگ جهانی راداشته باشدنظام جهانی منسجم خواهدبود.اگرفرهنگ یافرهنگهای تاثیرگذارفاقدویژگیهای مطلوب باشندنظام جهانی باچالش وتضادهای درونی مواجه خواهدشد.
3-فرهنگ سلطه جامعه جهانی رابه چنددسته تقسیم می کند؟به دوبخش مرکزوپیرامون.ضمن وابسته کردن پیرامون به مرکز زمینه ستیز وچالش بین آنهارافراهم می کند.
4-درچه صورت جامعه جهانی عرصه چالش های بین فرهنگی خواهدبود؟درصورتی که جامعه جهانی عرصه حضورفعال فرهنگ های متفاوت باشدنظام جهانی عرصه تعاملات،گفت و گوهایابرخوردهای فرهنگی تمدنی خواهدبود.دراین صورت چالش هانیزازنوع چالش های بین فرهنگی خواهدبود.
5-پیدایش قدرتهای سکولاردرجریان تکوین نظام جهانی چگونه اتفاق افتاد؟دولتهای جدید که پس ازانقلاب فرانسه شکل گرفتندهویت خودرابراساس ابعادجغرافیایی،تاریخی وخصوصانژادی وقومی تعریف می کردندنه هویت دینی ومعنوی.
6-درجریان تکوین نظام جهانی چگونه سرمایه وقدرت باهم پیوندیافت؟دولتها برای تقویت قدرت خودبه سرمایه وپول تجار نیاز داشتندوتجارهم به حمایت ناوگان نظامی دولتمردان،درنتیجه پیوندقدرت باتجارت شکل گرفت.
7-چراکشورهای غربی ازمبلغان مذهبی استفاده می کردند؟آنهادربسط نظام سلطه برسایراقوام به منظورتامین منافع اقتصادی خودنیازمنددرهم شکستن مقاومتهای فرهنگی اقوامی بودندکه سلطه ونفوذآنهاراتحمل نمی کردند.برای این منظوردرمراحل اول ازمبلغان مسیحی وسازمانهای فراماسونری استفاده می کردند.
8-دولتها ی سکولار غرب چه انگیزه ای درحمایت ازمسیحیت داشتند؟انگیزه دینی نداشتند.آنهاهمانگونه که ابتداحرکتهای پروتستانی رابرای حذف قدرت کلیسا وایجادیک سیاست سکولاردرپیش گرفتند،اینک ازتبلیغ مسیحیت برای بسط قدرت جهانی خوداستفاده می کردند.
9-مبلغان مسیحی چگونه به بسط قدرت جهانی غرب می پرداختند؟باتبلیغ مسیحیت،فرهنگ عمومی جوامع غیرغربی رادچاراخلال می کردندوازطریق سازمانهای فراماسونری برنخبگان سیاسی کشورهای دیگرنیزاثرمی گذاشتند.
10-مهم ترین عنصربرای ادغام جوامع غیرغربی درنظام جهانی.....استعمار......بود.
سولات درس هشتم
1-کشورهای استعمارگرچگونه ساختاراقتصادی کشورهای استعمارزده را تغییردادند؟نظام اقتصادی کشورهای مستعمره تاقبل ازاستعماردرتعامل بامحیط جغرافیایی خودوبه صورت مستقل بوداما دردوره استعماراقتصادآنهادرراستای پاسخ به نیازهای کشورهای غربی تغییریافت.
2-رقابت های سیاسی استعمارگران درمناطق استعمارزده با.....منافع اقتصادی....آنان پیوندداشت.
3-ویژگی های ساختاری کشورهای استعمارزده درجریان استعمارچیست؟بازار مصرف کالاهای غربی هستند.نیروی کارارزان وموادخام موردنیازشان راتامین می کنند.اقتصادشان تک محصولی می شود.وابستگی اقتصادی کشورهای استعمارزده جریان ثروت رابه گونه ای نامتعادل به سمت کشورهای غربی سوق می دهد.رشد وتحول کشورهای غیرغربی باتوجه بازار مصرف کشورهای مرکزآنهم درصنایع وابسته است که این خودحفظ فاصله راتشدیدمی کندوامکان عبورازاستعمارنوبه فرانورافراهم می کند.
4-کشورهای استعمارگرچگونه جریان ثروت به سوی خودراتداوم می بخشند؟ازطریق ایجاداقتصاد وابسته درکشورهای پیرامون.
5-انتقال صنایع ازسوی کشورهای استعمارگردرراستای چه هدفی است؟وآیابه تعدیل ثروت جهانی کمک می کند؟در راستای بازارمصرف کشورهای غربی وباهدف هرچه وابسته ترکردن وحفظ فاصله نه تعدیل ثروت جهانی.
6-کشورهای مستعمره چگونه واردمرحله استعمارنو می شوند؟بانهضتهای آزادی بخش استقلال سیاسی واقتصادی آنها ازسوی کشورهای استعمارگربه رسمیت شناخته می شود.ولی اقتصادوابسته آنهارابه سمت چرخه نامتوازن ثروت جهانی سوق می دهدوهم چنان وابسته می مانند.
7-دولت ملت هاکه باافول قدرت کلیسادراروپابه وجودآمدندچه هویتی داشتند؟هویت آنهااغلب ناسیونالیستی وقوم گرایانه بود.آنهاتبدیل به قدرتهای استعماری شدندوبافتوحاتشان جغرافیای سیاسی جدیدی به وجود آوردند.
8-عواملی که باعث ظهورصورت جدیددولت ملت هادرتاریخ معاصربشرشدندکدامند؟عواملی که برخی ازآن باعنوان جهانی شدن نام می برند.شامل:اقتصادسرمایه محور،انباشت سرمایه ورشد شرکتهای چندملیتی،گسترش صنعت ارتباطات،شکل گیری نهادهای بین المللی وبازارهای مشترک منطقه ای،سازمانهای بین المللی وتجارت بین الملل و.....
9-دیدگاههای موجوددرموردجهانی شدن راتوضیح دهید؟برخی معتقدندکه جهانی شدن فرایندی است که هیچ اعتنایی به مرزهای ملی ندارد.درحال ایجادنظم نوینی است که جریان قدرتمندتولیدوتجارت بین الملل آن راپیش می برد.مخالفان این نظر معتقدندکه جهانی شدن چالش هایی راپیش می آوردکه جنبش های مختلف در اعتراض به آن شکل می گیردوانسجام مطلوب جهان راتاکنون تامین نکرده است.
10مبادلات فرهنگی درگذشته به چه شکل بود؟ازطریق تجارت،مهاجرت،جنگ،انتقال واشاغه فرهنگ صورت می گرفت.
11-جهان به کمک چه صنعتی وچگونه به شکل دهکده واحدی درآمد؟صنعت ارتباطات،که توانست فاصله های زمانی ومکانی راکوتاه وجهان راکوچک کندوبه صورت دهکده واحددرآورد.
12-منظورازامپراتوری رسانه ای چیست؟امپراتوری فرهنگی تازه تاسیسی است که توسط کشورهای غربی بویژه امریکا درعرصه تولیدوپخش رسانه ایجاد شده است وکشورهای کمترتوسعه یافته دربرابرآن آسیب پذیرهستندزیرامنابع لازم برای حفظ استقلال فرهنگی خودراندارند.
13-تجمع قدرت رسانه دردست کانونهای قدرت چه خطری برای دمکراسی به دنبال دارد؟نه تنها هویت فرهنگی جوامع غیرغربی رامتزلزل می سازدبلکه به گونه ای آشکارارزش های دموکراتیک جهان غرب رابه سخره می گیرد.وبه نقل ازگیدنزباعث تضعیف سازوکارهای دمکراسی می شود.
14-جهان غرب چگونه فرهنگ عمومی جوامع غیرغربی رامدیریت می کند؟ازطریق رسانه در وسیع ترین ابعاد وتربیت نخبگان باتثبیت مرجعیت علمی وتوزیع هدفمندعلوم طبیعی وانسانی.
15-چه عاملی عمیق ترین نقش رادرتوزیع فرهنگ جوامع غربی به غیرغربی ایفا می کند؟ترویج علوم انسانی غربی درکشورهای غیرغربی چون این علوم باعث می شودتافرهنگهای معنوی هویت خودرااز فرهنگ غربی بازخوانی کنندوفرهنگهای علمی ازبنیانهای معرفتی قدسی محروم می شوند.